Chulalongkorn University Office of Academic Resources Home
Rarebooks | สำนักงานวิทยทรัพยากร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย [หอสมุดกลาง], Office of academic resources Chulalongkorn University {Central library]

ห้องหนังสือหายาก (ชั้น 6 สำนักงานวิทยทรัพยากร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย)

สำนักงานวิทยทรัพยากร จุฬาฯ เป็นแหล่งข้อมูลหนังสือหายากที่มีประวัติยาวนานเป็นลำดับต้นๆ ของประเทศไทย จากหนังสือจำนวนกว่า 20,000 เล่ม ล้วนมีคุณลักษณะพิเศษ มีประวัติการพิมพ์ที่สำคัญ มีเนื้อหาสาระที่อาจหาจากต้นฉบับอื่นไม่ได้แล้ว มีรูปเล่มสวยงามตามยุคสมัย จึงเป็นมากกว่าหนังสือเก่าแก่ ประกอบด้วย พระราชนิพนธ์ใน รัชกาลที่ 5 และรัชกาลที่ หนังสือและเอกสารเก่าทรงคุณค่า หนังสือส่วนพระองค์ของกรมหมื่นพิทยลาภพฤฒิยากร ต้นฉบับตัวเขียนสมุดไทยดำ/ไทยขาว ราชกิจจานุเบกษาฉบับแรกพ.ศ. 2487 รวมผลงานของศักดิ์เกษม หุตาคม(อิงอร)ตลอดจนหนังสือที่จัดพิมพ์ในโอกาสพิเศษต่างๆ นับเป็นเอกสารปฐมภูมิในด้านการศึกษา และค้นคว้าวิจัยทางประวัติศาสตร์ สังคมและวัฒนธรรม ซึ่งเป็นมรดกทางภูมิปัญญาของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยและประเทศไทย

เวลาเปิดบริการ

วันจันทร์–ศุกร์ : 8.00–19.00  น. วันเสาร์ : 9.00–16.00  น.

ปิดบริการในวันอาทิตย์ และวันหยุดนักขัตฤกษ์

สืบค้นข้อมูล/ใช้งาน e-book ได้จากฐานข้อมูลห้องสมุดที่

WEBSITE: http://www.car.chula.ac.th

ติดต่อเคาน์เตอร์บริการ ภายในศูนย์ฯ 
โทรศัพท์: 02-218-2960                                                                   

e-mail: Benja.r@car.chula.ac.th





บริการหนังสือหายาก

  • หนังสือเก่าทรงคุณค่าของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
  • หนังสือส่วนพระองค์ของกรมพระจันทบุรีนฤนาถ
  • หนังสือส่วนพระองค์ของกรมหมื่นพิทยลาภพฤฒิยากร
  • นิทรรศการถาวรในอาศรมวงศาธิราชสนิท
  • เอกสารต้นฉบับตัวเขียน สมุดไทย
  • ราชกิจจานุเบกษาฉบับแรก – พ.ศ. 2487
  • หนังสือที่จัดพิมพ์ในโอกาสพิเศษต่างๆ เป็นต้น

Rare Books Location Code : CL rarebook

บทความห้องหนังสือหายาก

1. เบญจา รุ่งเรืองศิลป์."Rarebook Collection ที่เป็นมากกว่าหนังสือเก่ามติชน (20 ก.พ. 2554) หน้า 7

2. เบญจา รุ่งเรืองศิลป์."ห้องหนังสือหายากของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย"วารสารบรรณารักษศาสตร์ ปีที่ 29 ฉบับที่ 1 มกราคม 2552 หน้า 31-44

หนังสือหายากอิเล็กทรอนิกส์

                    

            ***  ศูนย์มรดกภูมิปัญญา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย  ***

                         โครงการ We are E-Rarebooks   

                                           โดย 

                                  “คนรักหนังสือเก่า”  

                   ประกาศการเผยแพร่หนังสือหายากอิเล็กทรอนิกส์

ศูนย์มรดกภูมิปัญญา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย หน่วยงานในสังกัดสำนักงานวิทยทรัพยากรมีภารกิจในการดำเนินงานพัฒนาและบริการทรัพยากรสารสนเทศที่เป็นมรดกทางภูมิปัญญาของมหาวิทยาลัยเพื่อส่งเสริมและสนับสนุนองค์ความรู้ทางด้านการศึกษาไม่ได้มีวัตถุประสงค์เพื่อแสวงหากำไร หากทายาท/เจ้าของผลงานที่สำนักงานฯได้นำมาจัดทำเป็นหนังสือหายากอิเล็กทรอนิกส์ พบว่ามีข้อมูลที่ละเมิดทรัพย์สินทางปัญญาโปรดแจ้งให้สำนักงานฯ ทราบ เพื่อดำเนินการอย่างถูกต้องต่อไป จักขอบคุณยิ่ง

 ติดต่อได้ที่ : Benja.r@car.chula.ac.th โทร. 0-2218-2934

รายการหนังสือหายากอิเล็กทรอนิกส์ฉบับเต็ม

              จุฬาลงกรณ์ราชบรรณาลัย

        หนังสือหายากอิเล็กทรอนิกส์ จัดเรียงตามอักษร ก-ฮ

การอนุรักษ์หนังสือเก่า

*****ประมวลภาพการอบรมซ่อมหนังสือด้วยกระดาษสา*****

                    วันที่ 9 กันยายน 2554


    

คู่มือการซ่อมหนังสือ

"รักษ์หนังสือ" ข้อมูลจากแผ่นพับประชาสัมพันธ์ศูนย์ฯ 15 มิถุนายน 2555

"ซ่อมได้...เมื่อหนังสือเปียกน้ำ" จาก มติชน (30 ตุลาคม 2554) หน้า 23

บริการสิ่งพิมพ์พิเศษ

  • สิ่งพิมพ์รัฐบาล (Location Code: CL GP)
  • สิ่งพิมพ์ประเทศไทย (Location Code: CL TH)
  • สิ่งพิมพ์จุฬาฯ (Location Code: CL CU)
  • วารสารจุฬาฯ

ห้องกรมพระจันทบุรีนฤนาถ

พระเจ้าบรมวงศ์เธอกรมพระจันทบุรีนฤนาถ ทรงเป็นพระราชโอรสองค์ที่12ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ประสูติเมื่อวันที่ 8 มิถุนายน พ.ศ.2417 สิ้นพระชนม์เมื่อวันที่ 27 เมษายน พ.ศ. 2474 สิริพระชันษา 58 ปี ทรงเป็นต้น“ราชสกุลกิติยากร”ทรงดำรงตำแหน่งอธิบดีกรมศึกษาธิการ กระทรวงธรรมการ เสนาบดีกระทรวงพระคลังมหาสมบัติเมื่อ พ.ศ.2490 พระโอรสและพระธิดาได้ประทานหนังสือส่วนพระองค์จำนวนกว่า 5,000 เล่ม ให้แก่หอสมุดกลาง หนังสือส่วนใหญ่ปรากฏบรรณสิทธิ์แสดงประวัติการครอบครอง ประกอบด้วยหนังสือหายากในหมวดศาสนามากที่สุด เช่น จันทกุมารชาดก พระวิสุทธิมัคค์ Le Mahavastu เป็นต้น

อาศรมวงษาธิราชสนิท

พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงวงษาธิราชสนิท ทรงเป็นพระราชโอรสองค์ที่ 49 ในพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย ประสูติเมื่อปลายสมัยรัชกาลที่ 1 วันที่ 9 กรกฎาคม พ.ศ. 2351 และสิ้นพระชนม์ ในสมัยต้นรัชกาลที่ 5  เมื่อวันที่ 16 สิงหาคม พ.ศ. 2414 สิริพระชันษา 63 ปี ทรงเป็นต้น “ราชสกุลสนิทวงศ์”ทรงเป็นแพทยาจารย์ผู้เชี่ยวชาญในการแพทย์ไทย ทรงเป็นประธานในการเจรจาทำสนธิสัญญาทางไมตรีและพาณิชย์กับประเทศต่างๆ ทรงเป็นแม่ทัพหลวงในสงครามเมืองเชียงตุง ทรงเป็นปราชญ์ทางภาษาและวรรณกรรม ในปี พ.ศ.2551 องค์การศึกษาวิทยาศาสตร์และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติได้ประกาศยกย่องเป็นบุคคลสำคัญของโลก ในวาระครบ 200 ปี วันคล้ายวันประสูติ ในสาขาปราชญ์และกวี อาศรมแห่งนี้จัดตั้งขึ้นเพื่อเทิดพระเกียรติและเป็นแหล่งสารสนเทศเกี่ยวกับพระองค์ท่าน ประกอบด้วยนิทรรศการหนังสือหายาก หนังสือชุดงานฉลอง 200 ปีวันประสูติ และสื่อมัลติมีเดียต่างๆ

บทความ

เบญจา รุ่งเรืองศิลป์ อาศรมวงษาธิราชสนิท วารสารห้องสมุด ปีที่ 55 ฉบับที่ 1 (มกราคม-มิถุนายน 2554) หน้า 45-58   

พระประวัติพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงวงษาธิราชสนิท






โครงการจัดตั้งจุฬาลงกรณ์ราชบรรณาลัย

โครงการจัดตั้งจุฬาลงกรณ์ราชบรรณาลัย ห้องสมุดเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเดจ็พระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว

ชื่อโครงการโครงการจัดตั้งจุฬาลงกรณ์ราชบรรณาลัย ห้องสมุดเฉลิมพระเกียรติ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว

ผู้รับผิดชอบโครงการ : สำนักงานวิทยทรัพยากร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

หลักการและเหตุผล

จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยเป็นสถาบันอุดมศึกษาแห่งแรกของประเทศไทย ถือกำเนิดจากโรงเรียนสำหรับฝึกหัดวิชาข้าราชการฝ่ายพลเรือน โดยได้รับพระมหากรุณาธิคุณจากพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว โปรดเกล้าให้ตั้งขึ้นเมื่อพ.ศ.2442 และได้รับพระบรมราชานุญาตให้เปลี่ยนชื่อเป็นโรงเรียนมหาดเล็ก เมื่อ 1 เมษายน พ.ศ.2445ต่อมาพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้ทรงพระคำนึงถึงพระบรมราโชบายในสมเด็จพระบรมชนกนาถที่จะให้มีมหาวิทยาลัย ขึ้นสำหรับเป็นสถาบันอุดมศึกษาของชาวสยาม”จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สถาปนาโรงเรียนมหาดเล็กเป็นสถาบันอุดมศึกษาพระราชทานนามว่า“โรงเรียนข้าราชการพลเรือนของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว” เมื่อ 1 มกราคม พ.ศ. 2453 นับเป็นพระมหากรุณาธิคุณอันหาที่สุดมิได้ ดังนั้น เนื่องในโอกาสครบรอบ 100ปี แห่งวันสวรรคตพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว วันที่ 23 ตุลาคม พ.ศ.2553 จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย จึงได้จัดกิจกรรมน้อมรำลึกในพระปรีชาญาณและพระมหากรุณาธิคุณของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวที่มีต่อปวงชนชาวไทย หลากหลายเรื่องราวด้วยกัน ล้วนเป็นกิจกรรมที่สอดประสานกับวิสัยทัศน์ของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยที่ปรารถนาจะเป็น “เสาหลักของแผ่นดิน” ประการหนึ่งคือ การสร้างปัญญาแห่งแผ่นดินจึงกำหนดนโยบายให้จัดตั้งห้องสมุดเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวขึ้น เพื่อให้เป็นคลังปัญญาของประเทศชาติที่มีข้อมูลสำคัญและทรงคุณค่าของพระองค์ท่านและเรื่องราวในรัชสมัยอย่างครบถ้วนสมบูรณ์แบบแห่งหนึ่งก่อเกิดประโยชน์ทางการศึกษาค้นคว้าทั้งด้านการเมือง การปกครองความสัมพันธ์กับต่างประเทศ ประวัติศาสตร์การศึกษา การคมนาคม การปฏิรูปสังคม และวิถีชีวิตฯลฯ ในการนี้คณบดีคณะอักษรศาสตร์(ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. ประพจน์ อัศววิรุฬหการ) ได้ตั้งชื่อห้องสมุดเฉลิมพระเกียรตินี้ว่า จุฬาลงกรณ์ราชบรรณาลัยและมหาวิทยาลัย มอบหมายให้สำนักงานวิทยทรัพยากรเป็นหน่วยงานหลักดำเนินงานแสวงหารวบรวมและอนุรักษ์ทรัพยากรสารสนเทศทุกรูปแบบที่เกี่ยวข้องกับพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวและในรัชสมัยของพระองค์ท่าน พร้อมให้บริการสารสนเทศเพื่อประโยชน์แก่สาธารณชนอย่างกว้างขวางต่อไป

วัตถุประสงค์

  • เพื่อน้อมรำลึกในพระปรีชาญาณและพระมหากรุณาธิคุณที่มีต่อจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยและปวงชนชาวไทย
  • เพื่อการสร้างถาวรวัตถุเป็นอนุสรณ์ถึงพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ซึ่งเป็นหลักฐานสำคัญทางประวัติศาสตร์เพื่อการศึกษาค้นคว้าต่อไป
  • เพื่อสร้างคลังปัญญาแห่งแผ่นดินที่เป็นองค์ความรู้อันทรงคุณค่าของประเทศชาติ
  • เพื่อเป็นศูนย์กลางของทรัพยากรสารสนเทศที่มีจำนวนมาก และพร้อมให้บริการศึกษาค้นคว้าเรื่องราวของพระองค์ท่านและในรัชสมัยนี้อย่างสมบูรณ์ 

การดำเนินงาน

มหาวิทยาลัยแต่งต้้งคณะอนุกรรมการจัดตั้งห้องสมุดเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว สำนักงานวิทยาทรัพยากรแต่งตั้ง คณะทำงานพัฒนาทรัพยากรสารสนเทศรัชกาลที่ เป้าหมายในพัฒนาทรัพยากรสารสนเทศ ดังนี้

  • พระราชนิพนธ์
  • สื่อสิ่งพิมพ์และสื่ออื่นๆ ที่มีผู้ขียนเกี่ยวกับพระองค์ท่านในด้านต่าง ๆ
  • สื่อสิ่งพิมพ์และสื่ออื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกับเรื่องราวในรัชสมัยของพระองค์ท่าน เช่น งานวิจัย วิทยานิพนธ์ วารสาร เป็นต้น
  • สื่อสิ่งพิมพ์และสื่ออื่นๆ ที่จัดทำขึ้นในรัชสมยัของพระองค์ท่าน เช่น สมุดสถิติ รายงานประจำปี ของกรมรถไฟหลวง เป็นต้น
  • จดหมายเหตุราชกิจรายวัน
  • งานนิพนธ์/ผลงานในพระเจ้าน้องยาเธอ
  • การรวบรวมเอกสารจากหน่วยงานราชการ/รัฐวิสาหกิจ ที่พระองคท่านทรงริเริ่มจัดตั้งหรือมีการจัดตั้งขึ้นในสมัยนั้น เช่น การรถไฟแห่งประเทศไทย กิจการไปรษณีย์โทรเลข เป็นต้น

ภารกิจในการดำเนินงาน

  • แสวงหาทรัพยากรสารสนเทศตามเป้าหมายหลัก ทั้งในรูปสื่อสิ่งพิมพ์และสื่ออิเล็กทรอนิกส์
  • ประสานงานและสร้างเครือข่ายความร่วมมือในการแสวงหาทรัพยากรสารสนเทศ กับห้องสมุดสถาบันการศึกษา และแหล่งสารสนเทศต่างๆ ทั้งในภาครัฐและภาคเอกชน รวมทั้งแหล่งสารสนเทศในต่างประเทศ
  • จัดทำฐานข้อมูลจุฬาลงกรณ์ราชบรรณาลัย และเชื่อมโยงข้อมูลกับแหล่งสารสนเทศต่างๆ
  • จัดทำและจัดเก็บข้อมูลในรูปแบบดิจิทัล เพื่อการสงวนรักษาเอกสารและสิ่งพิมพ์หายาก
  • ศึกษาดูงานและเตรียมความพร้อมเบื้องต้น ในด้านสถานที่ การจัดเก็บ และการให้บริการ

ระยะเวลาดำเนินงาน

เนื่องจากเป็นโครงการต่อเนื่องระยะยาวเริ่มโครงการระยะที่ ตั้งแต่เดือนตุลาคม 2553–กันยายน 2554 เป็นต้นไป

สถานที่ตั้ง

ในระยะแรกรวบรวมและจัดเก็บทรัพยากรสารสนเทศไว้ที่ห้องหนังสือหายาก สำนักงานวิทยทรัพยากร ชั้น 6

งบประมาณ

ได้รับการจัดสรรงบประมาณจากสำนักงานวิทยทรัพยากร

ผลที่คาดว่าจะได้รับ

  • จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยได้แสดงความกตัญญูกตเวทีสนองพระมหากรุณาธิคุณในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวด้วยถาวรวัตถุอนุสรณ์ และเผยแพร่พระเกียรติคุณแผ่ไพศาล
  • จุฬาลงกรณ์ราชบรรณาลัย คือ คลังปัญญาทางประวัติศาสตร์ของชาติ เป็นมรดกทางภูมิปัญญาของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ที่มีทรัพยากรสารสนเทศเกี่ยวข้องกับพระองค์ท่านอย่างสมบูรณ์แบบ

บทแนะนำจุฬาลงกรณ์ราชบรรณาลัย

เบญจา รุ่งเรื่องศิลป์."จุฬาลงกรณ์...ราชบรรณาลัย " ในคอลัมน์ห้องสมุดภิวัตน์ มติชน ปีที่ 34 ฉบับที่ 1211 (9 พฤษภาคม 2554) หน้า 1

ปาฐกถา เสาหลักของแผ่นดิน (Chula's Social Responsibility) โดย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

1. ชุดปิยมหาราชานุสรณ์

2. ชุดหนึ่งศตวรรษสองศึกษิตมหาราชผู้ยิ่งยง

3. ชุดสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ



 

          


สาระน่ารู้จากศูนย์มรดกฯ

สาระน่ารู้ที่แนะนำให้อ่าน

1. "150 ปีสมเด็จฯ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ" กรุงเทพธุรกิจ (30 พฤษภาคม 2555) หน้า 08 

2. "ประกาศขึ้นทะเบียนภูมิปัญญาวัฒนธรรมไทย" ข่าวสด (9 กันยายน 2556) หน้า 31 

3. "จารึกวัดโพธิ์มรดกความทรงจำแห่งโลก" บ้านเมือง (26 ธันวาคม 2554) หน้า 15 

4. "จิตรกรรมฝาผนัง-สมุดไทย บันทึกมรดกวัฒนธรรมล้ำค่า" ข่าวสด (6 กุมภาพันธ์ 2555) หน้า 1, 17, 21

5. "ชั้นหนังสือล่องหน ด้วยมนต์นักวิทย์กรุงเทพธุรกิจ (21 กุมภาพันธ์ 2554) หน้า 4

6. "เก่าแค่ไหนก็ซ่อมได้" กรุงเทพธุรกิจ (23 ธันวาคม 2554) หน้า 3  

7. "ตามรอยรัชกาลที่ 5 เสด็จประพาสชวา" ข่าวสด (23 พฤษภาคม 2555) หน้า 25   

8. "ตามรอยพระปิยมหาราชที่ "ตึกถาวรวัตถุ"กรุงเทพธุรกิจ (1 กรกฎาคม 2555) หน้า 08 

9. "เทิด"พระพันวสา" คนสำคัญของโลก" ยกย่อง ม.ล. บุญเหลือด้านการศึกษาไทยโพสต์ (11 พฤศจิกายน 2554) หน้า 1, 3